TETOVË, 23 Janar 2026 – Qendra Kulturore për të Rinj në Tetovë është shndërruar sot në një vatrë diskutimi mbi të ardhmen e letërsisë shqipe. Nën temën “Arti i të krijuarit, arti i fjalës së bukur”, krijues të rinj, studiues dhe adhurues të fjalës së shkruar kanë debatuar mbi transformimet që po pëson krijimtaria letrare në epokën e globalizimit.
Gjatë debatit u vu re se letërsia e re, veçanërisht poezia, po largohet gjithnjë e më shumë nga vargu tradicional, duke u ndikuar nga trendet ballkanike dhe evropiane.
Inteligjenca Artificiale: Kërcënim apo mjet për krijuesit?
Një nga pikat më të nxehta të diskutimit ishte ndikimi i Inteligjencës Artificiale (IA) në krijimet letrare. Pjesëmarrësit shqyrtuan se si po ndryshon procesi i krijimit kur makineria fillon të hartojë vargje:
-
Tjetërsimi i poezisë: Tendenca e re po krijon vepra që nuk përfillin strukturat tradicionale, duke sjellë forma dhe brendi të reja.
-
Motivi dhe Ideja: Se sa mbetet origjinale frymëzimi i një poeti kur mjetet teknologjike ndërhyjnë në përzgjedhjen e figurave stilistike.
Mungesa e mbështetjes institucionale
Përveç anës estetike, krijuesit e rinj ngritën zërin edhe për anën praktike të të bërit art në Maqedoninë e Veriut.
-
Përkrahja morale dhe materiale: U kërkua një angazhim më i madh nga institucionet për të mbështetur financiarisht botimet e reja dhe për të krijuar hapësira promovuese për talentet e reja.
-
Roli i institucioneve: Debati nxori në pah nevojën për reforma në politikat kulturore, në mënyrë që krijimtaria e re të mos mbetet vetëm në kuadër të pasionit individual, por të kthehet në një vlerë të mbrojtur kombëtare.
Ky aktivitet i Qendrës Rinore në Tetovë dëshmoi se pavarësisht sfidave të modernizimit dhe teknologjisë, interesi i rinisë tetovare për “fjalën e bukur” mbetet i lartë, duke kërkuar një urë lidhëse mes traditës dhe të ardhmes digjitale.
