HISTORI – Një fotografi e vitit 1994 në Kajro, ku lideri libian Muammar Gheddafi shfaqet krah njërës prej truprojeve të tij femra, shërben si një dritare drejt një prej kapitujve më teatralë dhe polemizues të regjimit të tij 42-vjeçar. Ajo që njihej ndryshe si “Garda Amazoniane”, nuk ishte thjesht një njësi sigurie, por një mjet i fuqishëm i propagandës dhe imazhit publik.
Origjina dhe Vizioni Politik
Gheddafi nisi të rrethohej nga truproje femra në fillim të viteve ’80. Zyrtarisht, ai e cilësonte këtë si një akt emancipimi, duke pretenduar se në Libinë e tij, gratë duhet të gëzonin të drejta të barabarta me burrat, përfshirë edhe vijën e parë të frontit.
Megjithatë, përtej ideologjisë, ekzistonte një kalkulim taktik: Gheddafi besonte se agresorët arabë do ta kishin të vështirë psikologjikisht të qëllonin mbi gra, duke krijuar kështu një mburojë njerëzore dhe morale.
Trajnimi dhe Protokollet e “Amazonave”
Këto gra nuk ishin thjesht dekorative. Ato përzgjidheshin me kritere të rrepta dhe kalonin një stërvitje intensive që përfshinte:
-
Zotërimin e armëve: Trajnim i nivelit të lartë me armë zjarri dhe luftime të afërta.
-
Besnikërinë absolute: Një betim për mbrojtjen e liderit deri në vetëflijim.
-
Imazhin publik: Uniformat ushtarake të kuruara, makijazhi dhe syzet e errëta ishin pjesë e një koreografie politike që tërhiqte vëmendjen në çdo samit ndërkombëtar, nga Evropa në Afrikë.
Mes Emancipimit dhe Teatrit Politik
Për mbështetësit e kolonelit, kjo gardë ishte dëshmi e progresit shoqëror libian. Për kritikët dhe vëzhguesit ndërkombëtarë, njësia ishte pjesë e “teatrit të pushtetit” të Gheddafit – një mënyrë për të forcuar kultin e tij si një lider jokonvencional dhe provokues.
“Garda Amazoniane ishte dëshmia se si Gheddafi e përdorte simbolikën për të sfiduar normat tradicionale të botës arabe dhe për të projektuar një imazh modern, ndonëse pas tij fshihej një regjim autoritar.”
Fundi i një Epoke
Kur regjimi i Gheddafit u shemb në vitin 2011 pas ndërhyrjes së NATO-s dhe kryengritjes popullore, miti i gardës femërore u zbeh bashkë me të. Shumë nga këto gra u përballën me një fund tragjik ose u larguan në hije, duke lënë pas vetëm fotografitë si dëshmi të një kohe kur siguria, moda ushtarake dhe pushteti absolut ishin të gërshetuara në mënyrë të pandashme.
Sot, imazhe si ato të vitit 1994 mbeten dokumente të rëndësishme për të kuptuar se si diktaturat e shekullit XX e përdorën imazhin e gruas si një mjet për të legjitimuar dhe dekoruar pushtetin personal.
