Më 14 tetor 2003, në Pallatin Hofburg të Vjenës, diplomacia ndërkombëtare po tentonte të ulte për herë të parë në një tryezë udhëheqësit e Kosovës dhe ata të Serbisë pas luftës. Ndërsa takimi ishte planifikuar të rrethohej nga gjuha e matur diplomatike, një lëvizje e papritur e Nexhat Dacit, atëkohë Kryetar i Kuvendit të Kosovës, do të linte pa fjalë diplomatët më të fuqishëm të kohës.
“Independence of Kosova is Irreversible!”
Gjatë konferencës për shtyp, protokolli parashihte që fjalën ta merrnin vetëm Presidenti Ibrahim Rugova dhe Kryeministri i atëhershëm i Serbisë, Zoran Zhivkoviq. Megjithatë, duke thyer çdo rregull të paracaktuar, Nexhat Daci iu afrua mikrofonit të Rugovës dhe lëshoi deklaratën që bëri jehonë në korridoret e diplomacisë:
“Independence of Kosova is irreversible!” (Pavarësia e Kosovës është e pakthyeshme!)
Hutia e Javier Solanës dhe surprizat e prapaskenës
Kjo ndërhyrje e drejtpërdrejtë në anglisht shkaktoi huti të menjëhershme. Javier Solana, Përfaqësuesi i Lartë i BE-së, u përpoq të manovronte për të zbutur efektin e kësaj deklarate “jodiplomatike” që doli jashtë kornizave të hartuara me kujdes.
Në sallë ndodheshin figurat kyçe të sigurisë globale:
-
George Robertson – Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s.
-
Javier Solana – Shef për Politikë të Jashtme i BE-së.
-
Jaap de Hoop Scheffer – Kryesues i OSBE-së.
-
Diplomatë të lartë amerikanë.
Një moment i pathënë i historisë
Edhe pse takimi në Vjenë synonte të diskutonte çështje teknike si energjetika, personat e zhdukur dhe transporti, Daci e ktheu vëmendjen te thelbi i problemit: Statusi Politik.
Gazetarët e pranishëm mbetën të heshtur, të befasuar nga guximi i një zyrtari kosovar për të sfiduar protokollin ndërkombëtar në një ambient aq të kontrolluar. Megjithëse mediat e kohës e kaluan pa zhurmë të madhe, ky mbetet një nga aktet më të fuqishme të vendosmërisë kosovare në fillimet e procesit të gjatë të negociatave.
Ky shkrim bazohet në kujtimet e gazetarit Nebi Murseli, dëshmitar i ngjarjes në Vjenë, tetor 2003.
