Preshevë/Bernë, 26 Mars 2026 – Ndërsa Serbia përballet me një krizë të rëndë demografike, duke humbur afërsisht një milion banorë brenda një dekade, një fenomen i veçantë po tërheq vëmendjen e mediave: martesat e grave shqiptare me burra serbë në zonat rurale.
Pikat kryesore të fenomenit:
-
Mbijetesa e fshatrave: Në rajone si Sjenica, Peshteri dhe Bela Palanka, dhjetëra familje të reja janë krijuar nga gra që lënë qytetet e Shqipërisë (si Tirana) për t’u zhvendosur në fshatra të thella serbe.
-
Rihapja e shkollave: Shoqatat lokale raportojnë se falë këtyre martesave dhe lindjes së mbi 120 fëmijëve, shkolla që ishin mbyllur prej dekadash po rihapen sërish.
-
Rasti i Anilës dhe Alinës: Raportohet për raste si ai i Anilës nga Tirana, e cila u zhvendos në fshatin Kosmovac, ku djali i saj është i vetmi fëmijë në tre fshatra fqinje.
-
Diferencat dhe vështirësitë: Artikulli vë në dukje sfidat e përshtatjes, dallimet në moshë (shpesh me diferenca të mëdha), gjuhën dhe kushtet e vështira të jetesës në zonat malore.
Kritika dhe reagime
Gazeta zvicerane në shqip LeCanton27.ch ngre pyetje kritike mbi heshtjen e mediave në Shqipëri ndaj këtij fenomeni, duke e cilësuar si një formë “shpërnguljeje” dhe duke vënë në dukje se në disa raste këto martesa ndërmjetësohen kundrejt pagesave, duke nxitur debate mbi varfërinë dhe të drejtat e grave.
Nga ana tjetër, autoritetet serbe po tentojnë të stimulojnë lindjet me ndihma financiare (deri në 500 mijë dinarë për fëmijën e parë) në një përpjekje dëshpëruese për të ndaluar zhdukjen e komunave të tëra.
