06 SHKURT 2026 – Një fakt historik pak i njohur dritëson figurën e Ahmed Hilmi Pashës, i cili mban titullin si kryeministri i parë i një qeverie palestineze. I njohur si një figurë me rrënjë nga administrata osmane, ai luajti një rol kyç në ngjarjet dramatike të vitit 1948.
Emërimi dhe “Qeveria e Përgjithshme e Palestinës”
Më 22 shtator 1948, Ahmed Hilmi Abd al-Baqi Pasha u emërua kryeministër i asaj që njihej si “All-Palestine Government” (Qeveria e Përgjithshme e Palestinës). Kjo qeveri u formua në Rripin e Gazës menjëherë pas shpërthimit të luftës arabo-izraelite dhe shpalljes së shtetit të Izraelit.
Karakteristikat e kësaj qeverie ishin:
-
Mbështetja: U krijua me përkrahjen e Ligës Arabe.
-
Qëllimi: Synonte përfaqësimin politik të palestinezëve në një periudhë tranzicioni të trazuar.
-
Statusi: Ishte përpjekja e parë formale për vetëqeverisje, ndonëse kishte autoritet të kufizuar dhe nuk gëzoi njohje ndërkombëtare si shtet i pavarur.
Karriera dhe trashëgimia
Përpara se të merrte këtë detyrë, Ahmed Hilmi Pasha kishte shërbyer si administrator i lartë në Perandorinë Osmane, duke mbajtur edhe postin me rëndësi të veçantë si Guvernator i Jerusalemit. Pas rënies së Perandorisë, ai mbeti një aktivist i palodhur në jetën politike arabe.
Ai ndërroi jetë në vitin 1963 dhe, sipas amanetit dhe rëndësisë së tij, u varros në Jerusalem. Edhe pse shpesh anashkalohet në debatet moderne, ai mbetet një figurë simbolike që dëshmon lidhjet e vjetra historike mes administratës osmane me rrënjë shqiptare dhe çështjes palestineze.
